Jaki wybrać zawód, aby w przyszłości mieć zapewnione zatrudnienie i stabilizację ekonomiczną?
W oparciu o statystyki z ostatnich lat i prognozy na najbliższe lata można zauważyć pewne trendy, które są bezpośrednimi wskaźnikami kierunków kształtowania się rynku pracy.
Nie jest zaskakujące, iż do najszybciej rozwijających się dziedzin należą technologie komputerowe (IT) i systemy komunikacji cyfrowej. Analitycy, konsultanci i programiści komputerowi, projektanci stron internetowych, konstruktorzy, inżynierowie i technicy systemów multimedialnych oraz menedżerowie firm komputerowych tworzą elitę zawodów XXI wieku.
Inną dziedziną, w której skala zatrudnienia ma silnie wzrostową tendencję jest sektor opieki zdowotnej. Zawody związane z medycyną zawsze były, są i będą poszukiwane na rynku pracy. Lekarz, pielęgniarka, farmaceuta, dentysta, psychoterapeuta, higienistka medyczna i stomatologiczna, ratownik medyczny, asystent medyczny, asystent administracyjny, pomoc pielęgniarska, technik medyczny (wykonywanie badań i testów), laborant, tłumacz medyczny, to bardzo długa lista zawodów, które gwarantują stałe zatrudnienie, pewne zarobki i stabilizację życiową.
Proces starzenia się społeczeństw, nie tylko amerykańskiego, ale obserwowany we wszystkich cywilizowanych krajach, powoduje coraz większe zapotrzebowanie nie tylko na lekarzy, farmaceutów i pielęgniarki, ale także na zawody pokrewne: andropsychologów (psychologów wieku starczego), chirurgów kosmetycznych, fizjoterapeutów, organizatorów turystyki i wypoczynku dla osób starszych, doradców finansowych dla seniorów, pracowników domów całodziennej opieki.
Rynek usług, które już istnieją, będzie nadal rozwijał się nadążając za zmianami demograficznymi społeczeństwa.
Wysoki procent rozwodów i równocześnie nasilająca się tendencja do niezawierania związków małżeńskich powoduje, że model gospodarstwa domowego singli i singielek oraz rodziny z jednym rodzicem staje się coraz bardziej popularny. Oznacza to, że będzie potrzebnych coraz więcej opiekunek do dzieci, korepetytorów dla uczniów, sprzątaczek, osób prowadzących dom zapracowanym profesjonalistom, kierowców.
Opieka nad dziećmi i osobami starszymi, choć obecnie jest najczęściej wykonywana „prywatnie” przez osoby nie posiadające profesjonalnego przygotowania do tej pracy, z czasem będzie dostępna wyłącznie dla osób z odpowiednimi certyfikatami zawodowymi, gdyż wymagania i dla tej grupy pracowników będą rosły.
Dzieci i młodzież, zamiast wracać do pustego domu, będą spędzać coraz więcej czasu w szkole i na zajęciach pozalekcyjnych. Nauczyciele wszystkich przedmiotów, wychowawcy, trenerzy, instruktorzy różnych specjalności, organizatorzy wypoczynku będą mieć pełne ręce roboty.
Dla “moli książkowych” zainteresowanych karierą naukową, wielce obiecująca jest kariera w naukach biologicznych, szczególnie w biotechnologii oraz w chemii i fizyce.
Nowe formy reklamy i obsługi klienta spowodowały powstanie i rozwój tzw. telemarketingu, który notuje wzrostową tendencję i taka będzie się utrzymywała również w przyszłości.
Na współczesnym rynku pracy, szczególnie w Stanach Zjednoczonych, które są krajem imigrantów, ciągle potrzebni są tłumacze: głównie w szpitalach, gabinetach lekarskich, kancelariach prawniczych, sądach i biurach. W Chicago, gdzie przybysze z całego świata porozumiewają się w ponad osiemdziesięciu językach, problem komunikacji interlingwistycznej jest znaczący. Dla nas, Polaków, oznacza to, że powinniśmy uczyć nasze dzieci języka polskiego. Znajomość dwóch języków znacząco poprawia szanse zatrudnienia niemal w każdym zawodzie.
Analizując rynek pracy, należy pamiętać, że wraz z wyższymi lub całkiem nowymi wymaganiami w stosunku do pracowników, pewne zawody wymierają i przechodzą do lamusa. Przepisywanie tekstów na maszynie, które było niegdyś domeną rzesz sekretarek w biurach, już nie istnieje. Także pozycja telefonistki przestała istnieć. Współczesna komunikacja odbywa się głównie via PC.
Tradycyjna sekretarka z notesem i ołówkiem w rękach została zastąpiona przez asystentów administracyjnych obu płci, od których oczekuje się wielu więcej i bardziej generalnych umiejętności, niż tylko wykonywania jednej rutynowej czynności.
Otwarcie globalnego rynku pracy spowodowało likwidację wielu najprostszych stanowisk, które nie wymagają kwalifikacji ani specjalnych umiejętności. Prace te zostały przeniesione za granicę, do ubogich krajów, gdzie łatwo o tanią siłę roboczą.
Na przeciwległym biegunie prac „wyeksportowanych” poza granice USA znajdują się te rodzaje, które mogą być prowadzone przez telefon lub internet. Jedynem wymogiem wobec zagranicznych pracowników jest znajomość języka angielskiego. Centra obsługi amerykańskich klientów, łącznie z pomocą techniczną, wprowadzaniem danych komputerowych, usługami bankowymi stały się specjalnością Indii i Tajwanu. Powód jest zawsze ten sam: zysk, który rośnie, gdy zatrudnia się tańszych pracowników i korzysta z ulg podatkowych.
Wybór przyszłego zawodu jest zawsze decyzją trudną i niosąca wiele ryzyka, bowiem skutki tego wyboru mogą być odczuwalne czasem przez całe życie.
Wiedza o aktualnych i prognozowanych trendach na rynku pracy powinna pomóc w podejmowaniu decyzji o przyszłym zawodzie. Dużo bezpieczniejszy i pewniejszy dla naszej przyszłości jest np. zawód pielęgniarki, higienistki stomatologicznej czy fryzjerki lub kosmetyczki, niż specjalisty wprowadzania danych komputerowych. Zawody, które wymagają fizycznej obecności pracownika podczas wykonywania obowiązków, nigdy nie będą mogły być zastąpione przez komputer czy wirtualnego pracownika z Indii. Jeżeli jednak bardzo pragniemy pracować w dziedzinie komputerów, należy zdobyć wyższe i bardziej kompleksowe kwalifikacje, które bedą wystarczająco zaawansowane, aby nasza pozycja zawodowa była niezachwiana.
Aby wybór zawodu był rzeczywiście decyzją trafną na całe życie, powinien uwzględniać nie tylko przesłanki obiektywne, takie jak prognozy rynku pracy w kraju i danym stanie czy regionie, ale także cechy charakteru, osobiste zainteresowania oraz uzdolnienienia i umiejętności.
Odniesienie obiektywnego sukcesu w wybranym zawodzie i równocześnie odczuwanie subiektywnego zadowolenia z wykonywanej pracy jest wypadkową wielu czynników, które należy wziąć pod uwagę przy analizowaniu różnych opcji zawodowych.